Bazı hayatlar, daha en başından sessiz bir sınavla başlar. O sınavın soruları yüksek sesle sorulmaz; cevapları da alkışla karşılanmaz. Bu hayatlarda çocukluk, korunması gereken bir masumiyet değil, taşınması gereken bir yüktür. Acı, istisna değil; gündelik bir gerçekliktir. Ve insan, böyle bir dünyada dayanıklılığı öğrenmeden ayakta kalamaz.
Ancak dayanıklılık, sanıldığı gibi sertleşmek değildir. Aksine, acının altında ezilmeden var olabilmenin kırılgan ama inatçı bir biçimidir.
Acının Sessiz Öğretisi
Sürekli tekrar eden acı, insanın ruhunda derin izler bırakır. Bu acı, dramatik anlardan çok, küçük ama süreklilik taşıyan ihmal anlarında büyür. Görülmemek, duyulmamak, anlaşılmamak… Zamanla acı, tek bir olay olmaktan çıkar; kişinin dünyayla kurduğu ilişkinin temel dili hâline gelir.
Bu noktada acı, öğretici olabilir; ama adil değildir. İnsan bazı şeyleri öğrenir: susmayı, beklemeyi, sezgileriyle hareket etmeyi. Fakat bu öğrenme, bir kazanımdan çok bir zorunluluk olarak gerçekleşir. Dayanıklılık burada seçilen bir erdem değil, kaçınılamayan bir kader gibidir.
Hayal Gücü: Ruhun Sığınağı
Böyle bir dünyada insanı ayakta tutan şey çoğu zaman dışsal destekler değildir. Ne güvenli bir çevre ne de istikrarlı bir şefkat vardır. Dayanıklılığın asıl kaynağı, iç dünyada kurulan küçük sığınaklardır. Hayal gücü, bu sığınakların en güçlü olanıdır.
Hayal etmek, gerçeklikten kaçmak değildir. Aksine, gerçekliğin insanı tamamen tüketmesine karşı geliştirilen bir savunma biçimidir. İnsan hayal ederek acıyı yok etmez; ama ona katlanabileceği bir biçim verir. Bu yüzden hayal gücü, zayıflık değil; ruhun kendini koruma refleksidir.
Erken Olgunluk ve Kayıp Zaman
Sürekli acıyla yüzleşen bir insan, yaşından önce olgunlaşır. Bu olgunluk dışarıdan bakıldığında güç gibi algılanabilir; oysa içinde büyük bir kayıp taşır. O kayıp, yaşanamamış bir hafifliktir. Gülmenin sebepsizliği, güvenmenin sorgusuzluğu, dünyanın geçici olarak iyi olduğuna inanabilme hâli…
Dayanıklılık burada bir bedelle gelir. İnsan ayakta kalır, ama biraz eksik. Güçlüdür, ama kırılganlığını gizlemek zorundadır. Ve belki de en acı olan şudur: Dayanıklılık, çoğu zaman kimse tarafından fark edilmez.
Acının Ahlaki Sorusu
Bu noktada kaçınılmaz bir soru ortaya çıkar:
Bir insanın güçlü olabilmesi için bu kadar acı çekmesi gerekir mi?
Bu soru, dayanıklılığı romantize etmeyi imkânsız kılar. Acı, insanı derinleştirebilir; ama aynı zamanda yaralayabilir. Dayanıklılık, her zaman bir başarı hikâyesi değildir. Bazen yalnızca hayatta kalmanın başka yolu olmadığı için gelişir.
Bu yüzden acıyla büyüyen ruhlar, hayranlık nesnesi olmaktan çok sorumluluk alanıdır.
Sonuç: Dayanıklılık Güç Değil, Devam Etme Hâlidir
Dayanıklılık; dimdik durmak, hiç sarsılmamak ya da acıyı aşmak değildir. Asıl dayanıklılık, sarsıla sarsıla da olsa yoluna devam edebilmektir. Acının insanı tanımlamasına izin vermeden, onunla birlikte yaşamayı öğrenmektir.
Bazı insanlar mutlu olmayı öğrenir.
Bazıları ise önce hayatta kalmayı.
Ve bazen en büyük güç, görünmeyen bir çabanın içinde sessizce var olmaya devam edebilmektir.
